السيد الطباطبائي
22
مهر تابان ( طبع جديد ) ( فارسى )
و بحث مشغول بودهاند ؛ و چون « أسفار » و « شفاء » و « مشاعر » و غيرها را نزد او خواندهاند . مرحوم حكيم بادكوبهاى به ايشان عنايتى خاصّ داشته است و براى تقويت برهان و استدلال ، ايشانرا امر كرده است كه علوم رياضى را دنبال كنند . در احوال مرحوم قاضى ، استاد علامه طباطبايى و امّا معارف الهيّه و اخلاق و فقه الحديث را نزد عارف عاليقدر و كم نظير يا بى نظير ، مرحوم آية الحقّ حاج ميرزا على آقا قاضى قدَّس اللَه تربتَه الزّكيّة آموختهاند ؛ و در سير و سلوك و مجاهدات نفسانيّه و رياضات شرعيّه تحت نظر و تعليم و تربيت آن استاد كامل بودهاند . مرحوم قاضى از بنى أعمام ايشان بودهاند ، و در نجف اشرف به تربيت شاگردان الهى و وارستگان و شوريدگان جمال الهى و مشتاقان لقاء و زيارت حضرت احديّت مشغول و در آن خطّه ، عالِم وحيد و يگانه در اين فنّ بودهاند ؛ بطوريكه ايشان نام « استاد » را فقط بر او مىبردند ، و هر وقت استاد بطور اطلاق مىگفتند مراد مرحوم قاضى است ؛ و گويا در مقابل مرحوم قاضى ، تمام اساتيد ديگر با وجود آنمقام و عظمت علمى ، كوچك جلوه مىكردند . ليكن در مجالس عمومى اگر مثلًا سخن از اساتيد ايشان به ميان مىآمد ، از فرط احترام ، نام « قاضى » را نمىبردند و او را همرديف سائر اساتيد نمىشمردند . همچنانكه در مقالهء مختصر و كوتاهى كه بقلم خود ايشان دربارهء زندگانى ايشان آمده ، و در مقدّمهء مجموعه مقالات و رسائل ايشان بنام « بررسىهاى اسلامى » منتشر شده است نامى از مرحوم قاضى در رديف اساتيد به چشم نمىخورد . كما آنكه از شب زنده داريهاى ايشان و عبادتها و بيتوتهها در مسجد سهله و كوفه به چشم نمىخورد ؛ و در آنجا مرقوم داشتهاند كه بسيار مىشد ( و بويژه در بهار و تابستان ) كه شب را تا طلوع آفتاب با مطالعه مىگذراندم .